Abolicja.info

Jak otrzymać zwrot zagranicznego podatku lub umorzenie zaległości

Abolicja podatkowa

czyli jak skutecznie otrzymać zwrot zagranicznego podatku lub
umorzenie zaległości podatkowej

Rafał Chmielewski

Słowniczek. 3

Wstęp. 4

1. Co to jest abolicja podatkowa. 6

2. Kto skorzysta na abolicji podatkowej 7

2.1. Kto jest podatkowym rezydentem w Polsce. 7

2.2. Okres 2002-2007. 9

2.3. Stosunek pracy i umowy pokrewne. 9

2.4 Jaka metoda unikania podwójnego opodatkowania. 11

2.5. Jakich państw nie dotyczy abolicja podatkowa. 12

3. Zwrot zapłaconego podatku. 12

4. Abolicja, czyli zwolnienie z podatku. 15

5. Zwrot i abolicja. 17

6. Procedura abolicyjna. 17

6.1. Wniosek. 17

6.2. Decyzja abolicyjna (o zwrocie podatku) 19

6.3. Zwrot podatku i odsetki 19

7. Zwolnienie z odpowiedzialności karno-skarbowej 20

8. Abolicja w kolejnych latach podatkowych. 21

9. Zasady przeliczania zagranicznych dochodów na złotówki 23

10. Abolicja dla przedsiębiorców.. 24

11. Jak wypełnić wniosek abolicyjny. 25

11.1. Wniosek abolicyjny PIT-AZ. 25

11.2. Oświadczenie abolicyjne. 29

11.3. Złożenie wniosku abolicyjnego bez numeru NIP. 30

Zakończenie. 31

Załącznik 1 – Skale podatkowe. 36

Załącznik 2 – Wzór wniosku o zwrot podatku i abolicję podatkową. 38

Załącznik 3 – Wzór oświadczenia składanego razem z wnioskiem.. 42

Załącznik 4 – Ustawa abolicyjna. 43

Załącznik 5 – Fragmenty ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. 53

Załącznik 6 – Wysokość kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy w poszczególnych latach podatkowych  55

Załącznik 7 – Oświadczenie o złożeniu wraz z wnioskiem abolicyjnym wniosku o nadanie numeru NIP  57

Słowniczek

Ustawa abolicyjna – ustawa z dnia 25 lipca 2008 r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium RP

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych – ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa ryczałtowa – ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Organ podatkowy – naczelnik urzędu skarbowego

Metoda wyłączenia z progresją – sposób unikania podwójnego opodatkowania, zgodnie z którym spod opodatkowania w Polsce wyłącza się zagraniczny dochód, a do ewentualnego polskiego dochodu stosuje się stawkę, która byłaby zastosowana, gdyby metody wyłączenia z progresją nie stosowano (dalej: „metoda wyłączenia„)

Metoda kredytu podatkowego (inaczej: metoda zaliczenia proporcjonalnego) – sposób unikania podwójnego opodatkowania, zgodnie z którym przy opodatkowaniu w Polsce bierze się pod uwagę zagraniczne dochody, jednak od tak obliczonego podatku odejmuje się podatek zapłacony za granicą (dalej: „metoda kredytu„)[1]

Skala podatkowa – skala (uregulowana w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych), według której oblicza się podatek dochodowy – stanowi ona załącznik 1 do niniejszej publikacji. W każdym przypadku należy stosować taką skalę podatkową, która odnosi się do roku podatkowego odpowiadającego okresowi, którego dotyczy wniosek abolicyjny (odpowiednie skale podatkowe Czytelnik znajdzie we wspomnianym załączniku).

Pomoc de minimis – pomoc publiczna przyznana przedsiębiorcy w ciągu trzech lat poprzedzających dzień złożenia wniosku. Pomoc de minimis kumuluje się tylko z inną pomocą de minimis, niezależnie od tego, na co i w jakiej wysokości udzielono ją danemu przedsiębiorcy. W przypadku przekroczenia limitu pomocy przewidziane są procedury zwrotu. Odpowiedzialność za pilnowanie tego limitu ciąży na podatniku.

Wstęp

Długo oczekiwana abolicja podatkowa stała się faktem. Po wielu miesiącach politycznej przepychanki posłom i senatorom udało się ostatecznie dojść do porozumienia (co przecież rzadkie w naszym parlamencie) i stworzyć akt dotyczący zwolnienia z opodatkowania zagranicznych dochodów. Projekt ustawy abolicyjnej – jak ją będę dalej nazywał bez względu na to, że „abolicją” określa się jedynie zwolnienie z zapłaty podatku – powstał już w kwietniu i chociaż od tamtego momentu do chwili podpisania ustawy przez Prezydenta minęło kilka miesięcy, to patrząc z punktu widzenia zwykłego toku legislacyjnego w Polsce, nie jest to długi okres, a nawet można powiedzieć, że parlamentarzyści uwinęli się z nią bardzo szybko (co zresztą obiecywali).

Drogi Czytelniku, oddaję w Twoje ręce książkę, która powstała z myślą o ułatwieniu Ci odzyskania zapłaconego podatku albo zwolnienia z odpowiedzialności podatkowej, jeżeli nie zapłaciłeś jeszcze podatku od zagranicznych dochodów w Polsce. Jej treść powstawała w miarę, jak rodziła się koncepcja ustawy abolicyjnej. Niniejsza publikacja jest źródłem wiedzy o tym akcie wystarczającym do tego, aby swobodnie i samodzielnie osiągnąć cel, któremu przyświeca ta ustawa.

Wielu internautów odwiedzających moją stronę (www.CentrumPrawaEuropejskiego.eu) albo subskrybujących mój darmowy przewodnik po podwójnym opodatkowaniu (www.PodwojneOpodatkowanie.pl) pisze do mnie e-maile z prośbą o wyjaśnienie podatkowych wątpliwości. Pytania te powtarzały się na tyle często, że postanowiłem napisać poradnik, który wyjaśni nie tylko to, czym jest abolicja podatkowa, ale przede wszystkim pomoże w pełni skorzystać z tego „dobrodziejstwa” naszego ustawodawcy. Książka ta przystępnie opisuje więc prawie wszystkie zagadnienia związane z tematem abolicji (również te, o których głośno z różnych powodów się nie mówi), jak również krok po kroku prowadzi po ustawie i wytyka błędy oraz niedociągnięcia projektodawców. Niniejszy eBook omawia ponadto zagrożenia, które niesie ze sobą obecna abolicja podatkowa, dla osób, które nie zapłaciły podatku mimo takiego obowiązku. Innymi słowy, lektura tej książki da Ci, Czytelniku, pewność, że PRAWIDŁOWO i BEZPIECZNIE dla swoich finansów skorzystasz z obecnej abolicji podatkowej.

Jak we wszystkich swoich książkach, tak i tutaj starałem się posługiwać językiem prostym, unikając zwrotów języka prawniczego, chyba że było to niezbędne. Trudniejsze zagadnienia poparłem czytelnymi przykładami.

Dziękując za zakup tego przewodnika, życzę Ci przyjemnej lektury oraz powodzenia w egzekwowaniu swoich praw od fiskusa!


1. Co to jest abolicja podatkowa

Ustawa abolicyjna przewiduje trzy warianty pomocy podatnikom:

  • zwrot podatku zapłaconego,
  • zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku, który powinien był zostać zapłacony,
  • zwolnienie z podatku od zagranicznych dochodów w przyszłości.

Abolicją podatkową – w ścisłym tego słowa znaczeniu – można jednak nazwać jedynie drugi z wyżej wymienionych rodzajów ulg podatkowych, przewidzianych w omawianej ustawie. Według Wikipedii abolicja to ustawa dotycząca sfery podatkowej, której ideą jest darowanie podatnikom zatajonych należności podatkowych, w zamian za przyznanie się i dokonanie wpłaty części ujawnionych oszustw podatkowych. Jak widać, pozostałe dwie formy pomocy podatkowej przewidziane w ustawie (zwrot podatku oraz zwolnienie z zapłaty w przyszłości) nie stanowią abolicji sensu stricto[2].

Warto przypomnieć,  że obecna abolicja podatkowa nie jest pierwszą próbą rezygnacji z ukarania niesolidnych podatników. Już w 2002 r. uchwalono właściwy akt darujący niesubordynację wobec fiskusa. Pomysłodawcą tamtej ustawy był Grzegorz W. Kołodko, który rozpoczął szereg działań, mających przyczynić się do szybkiego i skutecznego opanowania kryzysu finansów publicznych. Ustawa o abolicji podatkowej miała przyczynić się wtedy do wyjścia przedsiębiorców z pogłębiającej się szarej strefy podatkowej. Zachętą dla dłużników podatkowych miało być rozwiązanie, zgodnie z którym ujawnione dochody byłyby opodatkowane w wysokości 7,5% wartości niezapłaconych budżetowi należności. Jednocześnie w przypadku nieskorzystania z tej oferty państwa zaostrzona miała zostać represyjność skarbowa. Wówczas ujawnione przez aparat skarbowy ukrywane dochody zostałyby karnie opodatkowane w wysokości 75% podstawy opodatkowania (ukrytych dochodów).

Powyższy projekt przyjął formę ustawy, sejm zmienił jednak stawkę podatkową dla ujawnionych dochodów z 7% [AM2] na 12%. W związku z występującymi wątpliwościami w różnych środowiskach ustawę skierowano do Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł jej niezgodność z ustawą zasadniczą. Główna teza Trybunału Konstytucyjnego sprowadzała się do tego, iż projekt ten naruszał zasadę równości obywateli wobec prawa. Trybunał uznał, że obywatele, którzy płacili podatki zgodnie z literą prawa, nie mogą być traktowani inaczej (tzn. gorzej) niż podatnicy, którzy naruszyli przepisy podatkowe (a paradoksalnie to właśnie ta część społeczeństwa miała korzystać z przywileju niższych opłat podatkowych).

Pomimo że ostatecznie ustawa abolicyjna z 2002 r. w ogóle nie przyniosła oczekiwanych rezultatów, to przynajmniej stanowi ona dzisiaj cenne źródło doświadczeń, do którego sięgnięto przy okazji obecnej abolicji. Już zawczasu bowiem starano się wyeliminować nadużycia o charakterze niekonstytucyjnym, aby Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził naruszenia ustawy zasadniczej, co mogłoby skutecznie osłabić, jeśli nie zniweczyć, cel pracy parlamentarzystów, a głównie polskiego rządu.

2. Kto skorzysta na abolicji podatkowej

Ustawa abolicyjna w art. 1 mówi, że ustawę tę stosuje się do podatnika, który przynajmniej w jednym roku podatkowym, w okresie od 2002 do 2007 r., podlegał obowiązkowi podatkowemu określonemu w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i uzyskiwał w tym roku przychody z pracy, do których miały zastosowanie art. 27 ust. 9 albo ust. 9a tej samej ustawy.

Z przepisu tego wynika więc, że:

  1. z obecnej abolicji podatkowej skorzystają osoby będące polskimi rezydentami podatkowymi (podlegającymi podatkowi od całości swoich dochodów w Polsce),
  2. ich zobowiązanie podatkowe dotyczy lat 2002-2007,
  3. otrzymywali oni dochody z pracy i stosunków pokrewnych,
  4. otrzymywali dochody w kraju, z którym Polska ma podpisaną tego rodzaju umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, gdzie jako sposób na zapobieżenie podwójnemu opodatkowaniu przewidziano metodę kredytu podatkowego (inaczej – zaliczenia proporcjonalnego).

2.1. Kto jest podatkowym rezydentem w Polsce

Rezydentem podatkowym jest osoba, która ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w danym kraju, a tym samym podlega w nim nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od wszelkich swoich dochodów. Wspomniane miejsce zamieszkania wyznaczane jest przez wewnętrzne reguły właściwego państwa. W Polsce jest to ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. W art. 3 ust. 1a stanowi ona, że za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP uważa się osobę fizyczną, która:

  • posiada na terytorium RP centrum interesów osobistych lub gospodarczych, lub
  • przebywa na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym[3].

Wedle tej regulacji osoba, która spełnia powyższe warunki, powinna zapłacić polskiemu fiskusowi podatek od wszelkich dochodów gdziekolwiek uzyskanych. A zatem osoba ta będzie beneficjentem ustawy abolicyjnej, jeżeli w latach 2002-2007 powinna była uiścić podatek od zagranicznych dochodów (albo ten podatek zapłaciła)[4].

Jeżeli natomiast polski rezydent podatkowy zmienił miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (tzn. zmienił miejsce swojej rezydencji), to wówczas nie będzie mu przysługiwało żadne żądanie na mocy tej ustawy.

Wątpliwość budzi sytuacja, w której podatnik przynajmniej jeden rok w ciągu wspomnianego okresu posiadał miejsce zamieszkania podatkowego w Polsce.

Przykład:

Pan X wyjechał w 2003 r. do Wlk. Brytanii (dalej: UK). W 2005 r. sprowadził rodzinę i w związku z tym zmieniła się jego rezydencja podatkowa (przeniesienie centrum interesów osobistych i gospodarczych do UK). Czy Pan X będzie mógł zatem skorzystać z abolicji podatkowej (umorzyć niezapłacone podatki) za lata 2003-2004?

Zdaniem znawców tematu Pan X nie będzie uprawniony do skorzystania z regulacji ustawy abolicyjnej, jeżeli w dniu wydania tego aktu nie był polskim rezydentem podatkowym (Pan X nie był zaś rezydentem podatkowym w dniu wejścia z życie ustawy abolicyjnej). Kwestia ta jest jednak dyskusyjna i według autora niniejszego eBooka nie jest ona tak jednoznaczna. Osobom, które znajdują się w takiej sytuacji, polecałbym więc złożyć wniosek o abolicję podatkową (wniosek o zwrot podatku), gdyż być może organy skarbowe zdecydują się na uwzględnienie takiego stanu faktycznego. Trzeba bowiem pamiętać, że ustawa abolicyjna wyraźnie nie wykluczyła możliwości zastosowania jej przepisów wobec osób, które w okresie 2002-2007 przynajmniej w jednym roku były polskimi rezydentami podatkowymi.

2.2. Okres 2002-2007

Abolicja podatkowa obejmuje dochody uzyskane wyłącznie w latach 2002-2007. Wiąże się to z pięcioletnim okresem przedawnienia zobowiązań podatkowych. Osoby, które wcześniej (tj. za 2001 r. i za lata poprzednie) zapłaciły podatek od zagranicznych dochodów, nie dostaną jego zwrotu. Natomiast te osoby, które nie płaciły podatku przed 2002 r., są już zwolnione z podatku z powodu przedawnienia obowiązku jego zapłaty[5].

2.3. Stosunek pracy i umowy pokrewne

Abolicja podatkowa obejmuje te dochody, które uzyskano w wyniku wykonywania pracy na podstawie:

  • stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy;
  • działalności wykonywanej osobiście:
    • przychody z osobiście wykonywanej działalności trenerskiej, z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
    • przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
    • przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
    • przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek;
    • przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej;
    • przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych;
    • przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      • osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej;
      • właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością;
    • przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.
  • z pozarolniczej działalności gospodarczej:
    • zasady ogólne (skala podatkowa, księga przychodów i rozchodów);
    • podatek liniowy (19%, księga przychodów i rozchodów);
    • ryczałt ewidencjonowany (ewidencja przychodów).

Ustawie abolicyjnej podlegają również przychody z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych, działalności artystycznej, literackiej, naukowej, publicystycznej i oświatowej wykonywanych poza terytorium RP, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu korzystania z tych praw i rozporządzania nimi (np. ich sprzedaż).

Ustawa abolicyjna nie obejmuje jednak dochodów z odsetek oraz dochodów ze zbycia praw autorskich do utworu wykonanego bez zamówienia (czyli nie w ramach umowy o dzieło).

Abolicji nie podlegają również przychody z działalności gospodarczej prowadzonej w ramach karty podatkowej, gdyż dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej prowadzonej za granicą nie mogą być opodatkowane w formie karty podatkowej.

2.4 Jaka metoda unikania podwójnego opodatkowania

Do abolicji podatkowej uprawnione będą tylko te osoby, które uzyskały dochody w państwach, z którymi Polska podpisała umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania i które jako metodę zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu przewidują kredyt podatkowy[6].

Ponadto z obecnej abolicji skorzystają osoby pracujące w państwach, z którymi Polska nie podpisała dotąd żadnych umów podatkowych. Zwyczajowo w takich przypadkach stosuje się metodę kredytu, dlatego też ustawa abolicyjna odnosi się także do dochodów z tych państw.

Trzeba zaznaczyć, że omawiana ustawa znajdzie zastosowanie również do dochodów osób pracujących w UK. Chodzi tu jednak tylko o te dochody, które uzyskano do 2006 r. włącznie, gdyż w następnym roku zaczęła funkcjonować nowa umowa podatkowa między UK a Polską, przewidująca inną metodę uniknięcia podwójnego opodatkowania niż metoda kredytu. Ten sposób na zapobieżenie podwójnemu opodatkowaniu (tj. kredyt podatkowy) stosowany był zaś w poprzedniej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania, dlatego osoby, które w latach 2002-2006 uzyskiwały dochody w UK, będą mogły wykorzystać postanowienia ustawy abolicyjnej.

Ważna uwaga! Abolicja nie będzie dotyczyła wyłącznie dochodów z krajów UE. W zakres beneficjentów ustawy włączono również osoby pracujące w USA, Rosji czy w innych krajach, z którymi umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje kredyt podatkowy albo z którymi nie podpisano takiej umowy, a kraj ten nie jest uznany za tzw. raj podatkowy.

Oto wykaz krajów, z którymi Polska podpisała umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania umożliwiające skorzystanie z abolicji podatkowej ze względu na zawartą w tych umowach metodę kredytu podatkowego:

  • Dania
  • Holandia
  • Finlandia
  • USA
  • Rosja
  • Belgia (dotyczy dochodów od 2005 r.)
  • Austria (dotyczy dochodów od 2006 r.)
  • UK (dotyczy dochodów do 2006 r. włącznie)
  • Szwecja (dotyczy dochodów od 2005 r.)

2.5. Jakich państw nie dotyczy abolicja podatkowa

W ustawie abolicyjnej ograniczono prawo do skorzystania z abolicji w przypadku tych dochodów, które otrzymano w krajach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową (w rajach podatkowych). Mówi o tym art. 1 par. 2 ustawy, zgodnie z którym aktu tego nie stosuje się do przychodów uzyskiwanych w krajach i terytoriach wymienionych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 25a ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Chodzi tu więc o takie kraje i terytoria jak Jersey, Wyspa Man itp. Osoby uzyskujące dochody z pracy w tych miejscach nie będą, niestety, mogły – zgodnie z brzmieniem ustawy – mogły skorzystać z dobrodziejstwa abolicji, nawet jeżeli zapłaciły podatek w Polsce od tych zagranicznych dochodów[7].

3. Zwrot zapłaconego podatku

Zwrot podatku zapłaconego od dochodu zagranicznego jest jedną z trzech form pomocy podatkowej przewidzianej w projekcie ustawy abolicyjnej. Wedle przepisu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy organ podatkowy – na wniosek, sporządzony przez podatnika według ustalonego wzoru – zwraca kwotę, która jest różnicą pomiędzy podatkiem należnym, wynikającym z zeznania podatkowego albo z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a kwotą odpowiadającą podatkowi obliczonemu za rok podatkowy, którego dotyczy wniosek. Do przychodów z pracy stosuje się przy tym zasady określone w art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w przypadku dokonania wpłaty podatku dochodowego należnego za ten rok podatkowy wynikającego ze złożonego zeznania podatkowego albo z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (zwrot).

Upraszczając, chodzi o to, że zwrotowi podlega ta kwota podatku, która powstała przez odjęcie od kwoty podatku obliczonej według metody kredytu tej kwoty podatku, którą obliczono zgodnie z zasadami metody wyłączenia z progresją. W skrócie można to przedstawić za pomocą wzoru:

Z = kp – wp

gdzie:

Z – kwota podatku do zwrotu (lub – w innych przykładach – kwota umarzanej zaległości)

kp – wartość podatku obliczona według metody kredytu

wp – wartość podatku obliczona według metody wyłączenia

Z reguły zwracany podatek będzie równy kwocie podatku wpłaconego.

Przykład:

Pan X wyjechał w 2003 r. do UK. W tym roku pracował już tylko za granicą, nie osiągając wcześniej w Polsce innych dochodów. Jego dochody zagraniczne to (po przeliczeniu) 50 000 zł. Zgodnie z polską skalą podatkową[8] powinien on zapłacić podatek w wysokości 10 397 zł, ale w UK pobrano już podatek od tego dochodu w wysokości 4000 zł. Zgodnie z metodą kredytu podatkowego od podatku polskiego Pan X musi odjąć kwotę podatku zapłaconego w UK, co stanowi polskie zobowiązanie Pana X, wynoszące 6397 zł.

Zgodnie z ustawą abolicyjną Pan X oblicza swoje ostateczne zobowiązanie. W tym celu ustala on najpierw wysokość podatku zgodnie z metodą wyłączenia. Istotą tej metody jest to, że brak jakiegokolwiek dochodu w miejscu rezydencji podatkowej eliminuje całkowicie konieczność składania zeznania podatkowego, gdyż podatek tu nie powstaje. A zatem według metody wyłączenia z progresją podatek do zapłaty w Polsce wynosi 0 zł. Pan X oblicza więc kwotę do zwrotu zgodnie ze wzorem Z = kp – wp:

6397 zł – 0 zł = 6397 zł (kwota zwrotu)

Pan X odzyska zatem dokładnie tyle, ile wpłacił polskiemu fiskusowi.

Jednakże zwrot podatku niekoniecznie musi objąć całość podatku zapłaconego polskiemu fiskusowi. Dotyczy on bowiem różnicy pomiędzy podatkiem, który już zapłacono, a podatkiem obliczonym według metody wyłączenia[9]. W niektórych sytuacjach różnica będzie równa zeru (jak powyżej), jednak w innych okolicznościach podatnik będzie musiał się pogodzić z faktem, że nie otrzyma części wpłaconego podatku. Kiedy będzie miała miejsce taka sytuacja? Na przykład wtedy, kiedy podatnik w ciągu roku pracował zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Przykład:

Pan X wyjechał w 2003 r. do UK. W tym roku pracował częściowo w Polsce, a częściowo już za granicą. Jego polskie dochody, uzyskane w 2003 r., to 20 000 zł, a zagraniczne – 40 000 zł. Zgodnie ze skalą podatkową powinien on zapłacić podatek w wysokości – stosownie do metody kredytu – 9897 zł (zakładając, że odprowadził podatek w UK w wysokości 3500 zł).

Jednak Pan X chce skorzystać z abolicji podatkowej i otrzymać zwrot wpłaconego podatku. Oblicza więc, zgodnie z ustawą abolicyjną, kwotę podatku zgodnie z metodą wyłączenia. Najpierw ustala stawkę podatku (w tym przypadku będzie to ok. 22%[10]), a następnie stosuje ją tylko do polskiego dochodu. Jego podatek zgodnie z tą metodą to 4 400 zł.

Teraz Pan X oblicza: Z = kp -wp

9897 zł – 4400 zł = 5497 zł (kwota zwrotu)

A więc Pan X otrzyma tylko 5497 zł, pomimo że zapłacił polskiemu fiskusowi w 2003 r. 9897 zł podatku.

Taka sytuacja będzie dotyczyła Pana X jednak tylko w pierwszym roku pobytu za granicą. Za rok drugi, jeżeli nie uzyska dochodów w Polsce, dostanie zwrot zapłaconego podatku w pełnej wysokości.

Ważnym zastrzeżeniem w nowej ustawie jest to, że zwrot podatku obejmuje również odsetki wpłacone wcześniej przez podatnika za przekroczenie terminu zapłaty podatku od zagranicznych dochodów. Zwrot jednak, jak dalej stanowi ustawa, obejmuje odsetki nie od całej kwoty podatku, ale od jego części. Nawiązując więc do powyższego przykładu: jeżeli Pan X zapłacił odsetki za zwłokę od całej sumy podatku, tj. od 9019 zł , to będzie mógł odzyskać tylko tę część odsetek, która przypada na kwotę 4 819 zł . Reszta zapłaconych odsetek, niestety, przepadnie.

Powyższe uwagi dotyczą również opłaty prolongacyjnej. Jest to dodatkowe zobowiązanie, które polega na zapłacie fiskusowi w związku z tym, że organ podatkowy zwolnił podatnika z zapłaty podatku. Zwolnienie to może polegać na odroczeniu zapłaty podatku, rozłożeniu go na raty albo na umorzeniu całości bądź części zaległości wraz z odsetkami. Opłata prolongacyjna odgrywa więc podobną rolę do odsetek, z tym że jest o połowę niższa, a jej ustalenie wymaga zgody organu podatkowego na zapłatę podatku po terminie albo w ratach.


[1] Więcej na temat obu metod zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu znajduje się w eBooku Jak rozliczyć zagraniczne dochody i wypełnić PIT-36 (http://www.dobryebook.pl/ebook-51-0189.html).

[2] Dla przejrzystości tekstu dalej będę się odnosił do abolicji podatkowej, mając na myśli całość proponowanego rozwiązania, tj. wszystkie trzy ulgi podatkowe (chyba że wyraźnie będzie wskazane, iż dotyczy to konkretnego rozwiązania).

[3] Więcej na temat rezydencji podatkowej w eBooku Jak rozliczyć zagraniczne dochody i wypełnić PIT-36.

[4] Jak widać, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są skonstruowane bardzo szeroko. Celem takiego zabiegu było to, aby rezydencją podatkową objąć jak najszerszy krąg podmiotów. Stąd też nie jest łatwo pozbyć się polskiej rezydencji podatkowej. Co więcej, bardzo łatwo ją posiąść w przypadku cudzoziemców przebywających w Polsce dłużej niż 183 dni w roku.

[5] Proszę jednak zwrócić uwagę, że nie oznacza to całkowitej wolności finansowej, gdyż organy podatkowe mogą żądać udowodnienia źródła pochodzenia środków finansowych i wydatków nieznajdujących pokrycia w dochodach. Jeżeli podatnik udowodni, że jego oszczędności pochodzą z takiego a takiego źródła, to uniknie on odpowiedzialności, mimo że wcześniej nie zapłacił podatku. Natomiast brak dokumentów, które by wskazały to źródło, może spowodować, że urząd skarbowy ustali dochód i opodatkuje go stawką 75%. Szerzej na ten temat piszę w artykule Jak obronić się przed fiskusem opublikowanym na http://www.podwojneopodatkowanie.pl.

[6] Więcej na temat metod unikania podwójnego opodatkowania w eBooku Jak rozliczyć zagraniczne dochody i wypełnić PIT-36.

[7] Autor niniejszego eBooka próbował wpłynąć na zmianę tego stanu rzeczy i spowodować wprowadzenie poprawki do projektu ustawy, która umożliwiała by skorzystanie z abolicji podatkowej przez osoby uzyskujące dochody w krajach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. W odpowiedzi na list skierowany do wielu osób (m.in. Premiera oraz Marszałków Sejmu i Senatu) autor otrzymał z Ministerstwa Finansów wyjaśnienie, że „ograniczenie takie uzasadnione jest bowiem w szczególności brakiem możliwości weryfikacji prawidłowości uzyskiwania dochodów w tych krajach” (kopia tego listu dostępna na życzenie).

[8] Skala podatkowa za 2003 r. Skale podatkowe – zob. załącznik 1.

[9] Metoda wyłączenia jest tym sposobem zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, którego istnienie w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania eliminuje (możliwość) skorzystania z abolicji podatkowej. Więcej na temat tej metody znajduje się w eBooku Jak rozliczyć zagraniczne dochody i wypełnić PIT-36.

[10] Stawkę tą ustala się przez zsumowanie wszystkich dochodów i zastosowanie do nich stawki z polskiej skali podatkowej. Następnie oblicza się, w jakim stosunku procentowym pozostaje ten podatek do sumy dochodów. Jest to typowe działanie niezbędne do prawidłowego ustalenia wartości podatku zgodnie z zasadami metody wyłączenia z progresją. Szczegółowo na ten temat zob. Jak rozliczyć zagraniczne dochody i wypełnić PIT-36.


Dodaj komentarz »

Brak komentarzy.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Blog na WordPress.com.

%d blogerów lubi to: